Onderwijs en erkenning

Een diploma of cijferlijst beëdigd vertalen

Buitenlandse universiteiten en werkgevers willen kunnen begrijpen welke opleiding is gevolgd en welke resultaten daarbij horen. Vertaling is daarbij iets anders dan diplomawaardering.

Achtergrondartikel van Erwin Vroom · Snelvertaler.nl

Geanonimiseerd en onscherp diploma met cijferlijst

Diploma en cijferlijst hebben een andere functie

Een diploma bevestigt doorgaans het succesvol afronden van een opleiding. Een cijferlijst bevat informatie over afzonderlijke vakken, beoordelingen of studieonderdelen. Een buitenlandse instelling kan beide documenten nodig hebben. Daarom kan de vertaling van één diploma niet zonder meer de vertaling van de cijferlijst vervangen.

Het historische archief bevat onder meer voorbeelden van Nederlandse schooldiploma's en een diploma met bijbehorende cijferlijst. Voor internationale toelating is vooral de nauwkeurige weergave van kwalificaties, registraties en beoordelingssystemen belangrijk.

Havo, vwo en mbo in een andere taal

Nederlandse opleidingsnamen passen niet altijd precies bij de termen die in een ander land worden gebruikt. Een directe vertaling van ‘voorbereidend wetenschappelijk onderwijs’ kan voor een buitenlandse toelatingscommissie onduidelijk zijn. De vertaler moet daarom de oorspronkelijke kwalificatie herkenbaar houden en een passende formulering kiezen.

Dat betekent niet dat de vertaler zelfstandig vaststelt met welke buitenlandse opleiding het Nederlandse diploma gelijkwaardig is. Voor een officiële diplomawaardering bestaan afzonderlijke procedures en bevoegde organisaties.

Cijfers vertalen of omrekenen?

De Nederlandse cijferschaal van 1 tot 10 komt niet vanzelf overeen met een buitenlands systeem van letters of percentages. Een vertaler moet de cijfers correct weergeven, maar een eigen omrekening kan een andere betekenis geven dan de onderwijsinstelling heeft bedoeld.

Wanneer een buitenlandse instelling een conversie vraagt, is het verstandig na te gaan of een officiële verklaring van de onderwijsinstelling of een diplomawaarderingsinstantie noodzakelijk is. Een beëdigde vertaling en een waardering hebben verschillende functies.

Kopie, waarmerking en gebruik in het buitenland

Voor het maken van de vertaling kan vaak een duidelijke scan van het diploma volstaan. De ontvangende universiteit of autoriteit kan daarnaast een gewaarmerkte kopie, een origineel document of een legalisatie verlangen. Ook kan het nodig zijn een cijferlijst, certificaat of bijlage apart te laten vertalen.

Het verschil tussen de stukken maakt uit voor de voorbereiding en het aantal officiële exemplaren dat nodig is. Wie voor meerdere opleidingen solliciteert, kan bovendien met uiteenlopende eisen te maken krijgen.

Deze artikelen geven algemene informatie. De formele eisen kunnen verschillen per land, instantie en documenttype. Controleer bij de ontvangende instantie welke documenten en bevestigingen worden verlangd.