Hoe ontstaat een beëdigde vertaling?
Het zichtbare eindresultaat is een officieel document. Het belangrijkste werk gebeurt daarvoor, tijdens de analyse, de vertaling en de controle.

De analyse van het brondocument
Voordat een tekst wordt vertaald, moet vaststaan wat er precies is aangeleverd. De vertaler of projectmanager kijkt naar taal, documenttype, volledigheid, mogelijke stempels, handgeschreven aanvullingen en de beoogde bestemming. Bij officiële documenten moet bovendien duidelijk zijn of een beëdigde vertaling vereist is.
Een scan van een rechterlijke beschikking is doorgaans complexer dan een overzichtelijk geboorte-uittreksel. Ook kleine verschillen, zoals een handgeschreven datum of een registratienummer op de achterzijde, kunnen bepalend zijn voor het vertaalwerk.
Eerst betekenis, dan formulering
De vertaler leest de brontekst grondig en bepaalt welke begrippen toelichting of nader onderzoek vragen. Naslagwerken, terminologiebanken en vakbronnen ondersteunen het werk. Een letterlijke vertaling kan grammaticaal leesbaar zijn en toch de bedoelde betekenis missen.
Tegelijkertijd mag een beëdigd vertaler geen feiten toevoegen of schrappen. De uitdaging is een tekst te maken die begrijpelijk is in de doeltaal en volledig trouw blijft aan de inhoud van het document.
Controle van namen, cijfers en registers
De controle richt zich bij officiële documenten sterk op details: persoonsnamen, plaatsnamen, geboortedatums, dossiernummers en officiële instanties. Voor namen uit niet-Latijnse schriften kan transcriptie of transliteratie nodig zijn. Bestaande paspoorten of andere officiële stukken kunnen dan belangrijke context bieden.
Een fout in één cijfer kan administratief meer problemen opleveren dan een onhandige zin. Daarom is nauwkeurige eindcontrole een essentieel onderdeel van de werkwijze.
Revisie en onafhankelijke controle
De vertaler leest zijn of haar werk na de vertaling opnieuw. Bij bepaalde opdrachten wordt daarnaast een afzonderlijke revisor ingezet. Voor een vertaling volgens ISO 17100 is een onafhankelijke revisie door een tweede gekwalificeerde taalprofessional onderdeel van het proces. Dat is niet hetzelfde als een ‘tweede revisor’: er zijn een vertaler en een onafhankelijke revisor betrokken.
Een gewone beëdigde vertaling is echter niet automatisch een ISO 17100-opdracht. De formele beëdiging en het gekozen kwaliteitsproces zijn twee afzonderlijke kenmerken.
Machinevertaling en officiële verantwoordelijkheid
Automatische vertaling kan bruikbaar zijn om snel een algemene indruk van een tekst te krijgen. Bij officiële documenten kan een overtuigend klinkende fout echter moeilijk worden herkend. Juridische termen, namen en administratieve conventies vragen inhoudelijk begrip.
Een beëdigd vertaler draagt zelf verantwoordelijkheid voor de getrouwheid van de afgegeven vertaling. Een automatisch vertaalde tekst wordt niet vanzelf een geldige beëdigde vertaling omdat er achteraf een stempel op wordt gezet. Snelvertaler biedt nieuwe vertalingen als menselijke vertaaldienst aan en afzonderlijk de revisie van door klanten aangeleverde bestaande machinevertalingen.
Verder lezen over beëdigde vertalingen
Kennisbank beëdigde vertalingen
Wie mag een beëdigde vertaling maken?
Deze artikelen geven algemene informatie. De formele eisen kunnen verschillen per land, instantie en documenttype. Controleer bij de ontvangende instantie welke documenten en bevestigingen worden verlangd.